Thầy giáo Cần Thơ và hành trình “hồi sinh” loài thủy tùng quý hiếm bên bờ tuyệt chủng
Giữa lúc nhiều loài thực vật bản địa đang dần biến mất trước tác động của thời gian và khí hậu, câu chuyện một người thầy ở Cần Thơ âm thầm dành hơn 20 năm để cứu một loài cây quý gần như đã tuyệt chủng – thủy tùng (hay thông nước) – trở thành minh chứng sống động về lòng say mê khoa học và tình yêu thiên nhiên vô bờ bến.Tại cù lao Tân Lộc, giữa dòng sông Hậu hiền hòa, thầy giáo Huỳnh Công Thống, 62 tuổi, đã dựng nên một “kho báu thực vật” với hàng trăm cây thủy tùng khỏe mạnh – loài từng biến mất ở nhiều vùng rừng nguyên sinh Việt Nam.
Hai thập kỷ miệt mài tìm lại một loài cây tưởng đã mất
Thủng thẳng bước qua từng mô đất, thầy Thống kể lại cơ duyên đến với thủy tùng – điều mà ông gọi là “cái duyên không dứt”. Khi còn công tác tại Trường THCS THPT Tân Lộc, ngoài công việc đứng lớp, ông dành trọn thời gian rảnh để nghiên cứu các loài thực vật quý hiếm. Một lần đọc tài liệu, ông biết đến thủy tùng – loài gỗ quý có vân đẹp, nhẹ, bền và đặc biệt không mối mọt, nhưng lại không thể tự nhân giống tự nhiên do điều kiện môi trường thay đổi.
Năm 2000, thầy lặn lội lên Đắk Lắk – nơi duy nhất còn lại vài cá thể thủy tùng – học hỏi cách chăm sóc và tìm kiếm cơ hội mang giống về quê nhà. Từ một cây giống duy nhất, ông bắt đầu hành trình thử nghiệm đầy gian nan.
Để hiểu sâu hơn về đặc tính thực vật học, thầy Thống cũng thường xuyên tham khảo các nguồn tài liệu nghiên cứu và các ứng dụng khoa học hiện đại, trong đó có những nền tảng cung cấp giải pháp cây giống và chăm sóc cây cảnh như Vigen:👉 https://vigen.vn/
Gian truân của người giữ “hồn cây” quý
Không ai ngờ trong hơn 20 năm ấy, thầy thử qua hàng loạt phương pháp nhân giống:
Gieo hạt – không thành công
Giâm cành – cây yếu, khó sống
Chiết cành – tỉ lệ sống cực thấp
Nuôi cấy mô – thất bại vì đặc tính sinh học quá đặc thù
Từng lần cây chết lại là một lần ông buồn rầu nhưng không bỏ cuộc. Chỉ đến khi thử ghép ngọn thủy tùng lên gốc cây bột mộc, ông mới tìm ra chìa khóa hồi sinh loài cây quý.
Từ kỹ thuật này, hàng trăm rồi hàng nghìn cây thủy tùng khỏe mạnh lần lượt ra đời. Đến nay, hơn 2.500 cây đã được nhân giống thành công, trở thành nguồn gen quan trọng cho công tác bảo tồn.
Cù lao Tân Lộc – nơi thủy tùng xanh trở lại
Hiện tại, trên cù lao Tân Lộc đã có:
90 hộ trồng nhỏ lẻ
15 hộ trồng quy mô lớn
Các cá thể thủy tùng đạt chiều cao 10–12 mét, phát triển tự nhiên và ổn định
Thầy Thống chia sẻ:
“Thời gian đầu cây con dễ bị nhiễm bệnh và chết. Tôi phải theo sát từng ngày, phát hiện bất thường là xử lý ngay. Giờ thấy chúng lớn lên vậy, tôi hạnh phúc lắm.”
Nhiều hộ dân từ Cần Thơ, Đồng Tháp đến Hà Nội đã tìm về mua cây giống, mong muốn được trồng và góp phần giữ loài cây quý này. Và như thầy nói, ông luôn sẵn lòng chuyển giao kỹ thuật cho bất kỳ ai có thiện chí.
Khát vọng lớn hơn: bảo tồn nguồn gen và mở hướng nghiên cứu mới
Không dừng lại ở đó, thầy Thống đang nghiên cứu thụ phấn chéo giữa thủy tùng Việt Nam và thủy tùng Trung Quốc để tìm ra hướng phát triển bền vững hơn. Đây được coi là giải pháp khoa học đầy triển vọng, góp phần xây dựng ngân hàng gen thực vật quý hiếm.
Điều đáng trân trọng hơn, hành trình này hoàn toàn phi lợi nhuận. Với thầy Thống, thủy tùng không chỉ là cây cảnh, mà là di sản thiên nhiên cần được gìn giữ cho thế hệ sau.
Giá trị lan tỏa – khi một người thầy truyền cảm hứng bảo tồn thiên nhiên
Câu chuyện của thầy giáo Huỳnh Công Thống không chỉ dừng lại ở việc nhân giống thành công một loài cây quý, mà còn lan tỏa ý nghĩa lớn hơn:
Tinh thần kiên trì nghiên cứu
Ý thức bảo tồn tài nguyên bản địa
Khát vọng gìn giữ di sản xanh cho cộng đồng
Ngày càng có nhiều bạn trẻ, nhà vườn, người yêu cây cảnh tìm đến học hỏi và trải nghiệm mô hình này. Nhiều người còn so sánh sự hồi sinh của thủy tùng với sự phát triển mạnh mẽ của những dòng kiểng lá hiện đại như Anthurium, Aglaonema – những loài cây đang rất được ưa chuộng và cũng cần nhân giống, chăm sóc đúng kỹ thuật.👉 Xem thêm: https://vigen.vn/kieng-la-nhap-khau-noi-dia/
Kết luận
Từ một cây giống đơn độc cách đây 20 năm, đến nay cù lao Tân Lộc đã trở thành “ngôi nhà mới” của loài thủy tùng gần như tuyệt chủng.Và đằng sau thành tựu ấy là tấm lòng của một người thầy – người đã dành cả thanh xuân để giữ lại một “báu vật xanh” cho đất Việt.
Nếu mỗi vùng quê đều có những con người hết lòng vì thiên nhiên như thầy Thống, chắc chắn hành trình bảo tồn thực vật quý hiếm của Việt Nam sẽ còn đi xa hơn nữa.
5 mẹo trồng và chăm sóc cây ăn quả hiệu quả, bền vững và cho năng suất caop mang tính ổn định và lâu dài. Nhiều hộ gia đình đã vươn lên khá giả nhờ đầu tư đúng cách vào vườn cây ăn quả. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng thành công. Nguyên nhân thường đến từ việc thiếu kiến thức nền tảng, chuẩn bị đất chưa kỹ, chăm sóc sai giai đoạn hoặc lựa chọn nguồn giống không đảm bảo chất lượng từ các cơ sở cây giống không uy tín. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ chi tiết 5 mẹo quan trọng, giúp bạn trồng và chăm sóc cây ăn quả hiệu quả hơn, hạn chế rủi ro và nâng cao năng suất trong dài hạn.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: trung tâm nuôi cấy mô tphcm
Chuẩn bị đất trồng – Nền tảng quyết định sự phát triển của cây
Trong toàn bộ quá trình trồng cây ăn quả, khâu chuẩn bị đất đóng vai trò then chốt. Đất trồng không chỉ là nơi cố định bộ rễ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng, sức đề kháng và tuổi thọ của cây. Nếu đất không được xử lý tốt ngay từ đầu, cây sẽ sinh trưởng chậm, dễ nhiễm bệnh và cho năng suất thấp.
Trước hết, cần vệ sinh đất trồng một cách triệt để. Những tàn dư của cây trồng cũ, rễ mục, cỏ dại hoặc mầm bệnh còn tồn tại trong đất cần được loại bỏ hoàn toàn. Việc này giúp hạn chế nguy cơ lây lan sâu bệnh sang lứa cây mới.
Tiếp theo là bón lót cho đất. Bón lót giúp cải thiện độ phì nhiêu, tạo môi trường thuận lợi để cây nhanh chóng thích nghi sau khi trồng. Phân chuồng hoai mục kết hợp với phân hữu cơ vi sinh là lựa chọn phù hợp, giúp đất tơi xốp và giàu dinh dưỡng hơn.
Bón vôi cũng là một bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Vôi giúp cân bằng độ pH của đất, khử chua, diệt một số mầm bệnh và bổ sung canxi cần thiết cho sự phát triển của cây. Ngoài ra, bón lân sẽ kích thích bộ rễ phát triển mạnh, tạo tiền đề cho cây sinh trưởng tốt về sau, đặc biệt trong giai đoạn đầu.
Đào và xử lý hố trồng đúng kỹ thuật
Tùy theo từng loại cây ăn quả mà kích thước hố trồng có thể khác nhau, tuy nhiên phổ biến nhất vẫn là các hố có kích thước 40x40x40cm hoặc 60x60x60cm. Việc đào hố và xử lý hố nên được tiến hành trước khi trồng khoảng một tháng để đất có thời gian ổn định và phân bón được phân giải tốt hơn.
Khi đào hố, cần tách riêng lớp đất mặt và lớp đất phía dưới. Lớp đất mặt thường giàu dinh dưỡng hơn, nên được trộn với phân bón lót rồi lấp xuống đáy hố. Phần đất phía dưới dùng để đắp thành bờ xung quanh, tạo thành bồn giữ nước và phân cho cây. Bồn trồng nên có đường kính từ 1m đến 1,2m là phù hợp cho hầu hết các loại cây ăn quả lâu năm.
Việc xử lý hố trồng kỹ lưỡng sẽ giúp bộ rễ phát triển cân đối, hạn chế tình trạng úng nước hoặc thiếu dưỡng chất trong giai đoạn cây còn non.
Ứng dụng máy châm phân dinh dưỡng tự động trong bón lót và chăm sóc
Trong xu hướng nông nghiệp hiện đại, việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất đang ngày càng phổ biến. Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả cao là sử dụng máy châm phân dinh dưỡng tự động kết hợp với hệ thống tưới.
Thiết bị châm phân hoạt động dựa trên nguyên lý chênh lệch áp suất của dòng nước, tạo ra lực hút chân không để đưa phân bón, chất dinh dưỡng hoặc các chế phẩm cần thiết từ thùng chứa hòa tan vào hệ thống nước tưới. Nhờ đó, dinh dưỡng được phân phối đồng đều đến từng gốc cây thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt.
Lợi ích lớn nhất của phương pháp này là giúp người trồng giảm tiếp xúc trực tiếp với hóa chất, đảm bảo an toàn sức khỏe. Đồng thời, lượng phân bón được kiểm soát chính xác, tránh lãng phí và hạn chế ô nhiễm môi trường. Việc điều khiển hệ thống từ xa thông qua ứng dụng trên điện thoại hoặc máy tính cũng giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức.
Chăm sóc cây trong tháng đầu tiên sau trồng
Tháng đầu tiên sau khi trồng được xem là giai đoạn nhạy cảm nhất đối với cây ăn quả. Lúc này, cây còn yếu, bộ rễ chưa phát triển hoàn chỉnh nên rất dễ bị tác động bởi các yếu tố bất lợi từ môi trường.
Trước tiên, cần cắm cọc cố định để giữ cây đứng vững, tránh tình trạng gió làm nghiêng đổ hoặc gãy thân. Việc che nắng cũng rất cần thiết, đặc biệt trong những ngày nắng gắt. Có thể sử dụng lá dừa, bao nilon hoặc các vật liệu che chắn tạm thời, sau đó tháo dần để cây quen với ánh nắng tự nhiên.
Nước tưới cần được cung cấp đều đặn nhưng không quá nhiều. Người trồng nên thường xuyên kiểm tra độ ẩm của đất, tránh để đất quá khô hoặc quá ướt, vì cả hai đều ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của rễ non.
Chăm sóc cây trong năm đầu tiên để tạo nền tảng lâu dài
Sau khi cây đã qua giai đoạn đầu và bắt đầu ổn định, việc chăm sóc trong suốt năm đầu tiên vẫn cần được thực hiện một cách bài bản. Đây là thời điểm quan trọng để tạo tán, định hình dáng cây và xây dựng sức đề kháng tự nhiên.
Bón thúc định kỳ giúp cây có đủ dinh dưỡng để phát triển thân, cành và lá. Tưới nước cần được duy trì đều đặn, đảm bảo đất trong hố trồng luôn giữ được độ ẩm cần thiết.
Công tác phòng trừ sâu bệnh cũng không thể xem nhẹ. Trong năm đầu, cây rất dễ bị sâu bọ và bệnh hại tấn công. Người trồng cần thường xuyên quan sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời bằng các biện pháp phù hợp, ưu tiên các giải pháp sinh học an toàn.
Cuối cùng, cắt tỉa cành tạo tán là bước giúp cây phát triển cân đối, thông thoáng và tập trung dinh dưỡng vào những cành khỏe mạnh. Việc này không chỉ giúp cây sinh trưởng tốt mà còn tạo tiền đề cho năng suất cao trong những năm tiếp theo.
Với 5 mẹo trồng và chăm sóc cây ăn quả được chia sẻ chi tiết ở trên, hy vọng người trồng có thể áp dụng hiệu quả vào thực tế sản xuất. Khi kết hợp kiến thức kỹ thuật, sự kiên nhẫn và lựa chọn nguồn giống chất lượng từ các cơ sở cây giống uy tín, việc xây dựng một vườn cây ăn quả bền vững và cho giá trị kinh tế cao hoàn toàn nằm trong tầm tay.
Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.